سبد خرید شما
   برای دیدن سبد خرید باز خود لطفا از طریق این لینک وارد شوید

مفاهیم وکتور و رستر


گرافیست ها روزانه با انواع مختلفی از فایل ها و فرمت ها کار می کنند که هر کدام ویژگی های منحصر به فرد و کاربردهای مخصوص به خود را دارند. به همین دلیل طراحان باید با انواع مختلف این فرمت ها آشنا باشند

مقالات

طراحان و گرافیست ها روزانه با انواع مختلفی از فایل ها و فرمت ها کار می کنند که هر یک از این فایل ها و فرمت ها ویژگی ها منحصر به فرد و کاربردهای مخصوص به خود را دارند. به همین دلیل طراحان باید با انواع مختلف این فرمت ها آشنا باشند و همین طور نرم افزارهای مخصوص به هر فرمت را بشناسند و توانایی کار با آن ها را نیز یاد بگیرند.

اگر بخواهیم نگاه کلی به مفهوم فایل ها در دنیای گرافیک دیجیتالی بیاندازیم و از بالا به این مسئله نگاه کنیم باید گفت که به شکل کلی فایل های گرافیکی دیجیتال به دو دسته  رستر (Raster) و وکتور (Vector) تقسیم بندی می شوند.

هر یک از این فایل ها ویژگی های مخصوصی را داشته و مفاهیم رستر و وکتور تفاوت های معنای داری با یکدیگر دارند که در ادامه به بررسی آن ها خواهیم پرداخت.

معرفی کلی فایل های رستر و وکتور

فایل هایی که به شکل رستری پردازش و تولید می شوند، به تصاویری گفته می شوند که در آن ها شاهد حجم و تعداد بسیار زیادی پیکسل هستیم. این پیکسل ها تصویر را تشکیل داده و آن را به وجود می آورند.   به همین دلیل به این نوع پردازش و ویرایش تصویر اصطلاحا پردازش پیکسلی نیز گفته می شود.

برای آن که بهتر با مفهوم رستر و پیکسل آشنا بشوید، می توانید همین حالا یک تصویر را در کامپیوتر خود باز کرده و به قدری بر روی آن زوم و بزرگنمایی کنید که شاهد تعداد بسیار زیادی مربع های تک رنگ شوید. این مربع ها همان پیکسل ها هستند که در کنار هم تصویر شما را ایجاد کرده اند.

از سوی دیگر در مقابل رستر شاهد مفهوم دیگری به اسم وکتور هستیم. وکتورها که اصطلاحا به پردازش برداری نیز شناخته می شوند به این صورت می باشند که تصاویر از خط ها، اشکال هندسی و فرمول های محاسباتی ریاضی به وجود می آیند.

به همین دلیل زمانی که شما بر روی یک فایل وکتور زوم می کنید به هیچ عنوان متوجه افت کیفیت نخواهید شد.

اما سوال اصلی در اینجا مطرح می شود که یک گرافیست باید از کدام نوع فایل استفاده کند و مزایا و معایب هر یک چیست.

 

معرفی فایل های وکتور

در تصاویر وکتور به دلیل استفاده از خطوط، منحنی و شکل های هندسی، تمامی فرآیند پردازش با محاسبات ریاضیاتی صورت می گیرد. به همین دلیل زمانی که شما یک تصویر وکتور را بزرگ و کوچک می کنید، با افت کیفیت مواجه نمی شوید و تصویر برای شما همچنان با کیفیت خواهد بود. روند تولید و استفاده از فایل های وکتور در برنامه ها و نرم افزاری های خاصی صورت می گیرد که برنامه ایلاستریتور ساخته شرکت ادوبی یکی از این برنامه ها می باشد.

برای آن که متوجه شوید که یک تصویر وکتور است یا رستر، تنها کافی است به لبه های آن توجه کنید. اگر لبه تصویر شما با هر میزان زوم همچنان Smooth و با کیفیت بالا باشد، می توانید مطمئن باشید که تصویر شما وکتور است.

مزیت دیگر استفاده از فایل های وکتور، علاوه بر حفظ کیفیت، حجم پایین آن ها و سرعت پردازش بالا می باشد. این مزیت به دلیل استفاده از فرمول های ریاضی برای ساخت فایل وکتور به وجود آمده است.

اما نقطه ضعف بسیار مهم فایل های وکتور آن است که هر کامپیوتری توانایی اجرا این نوع فایل را ندارد و باید حتما برنامه هایی مثل ایلاستریتور بر روی کامپیوتر نصب باشد تا بتواند این فایل ها را اجرا کرد. نکته دیگر آن است که برای کار با فایل های وکتور نیاز به دانش در این حوزه است.

از فایل های وکتور برای طراحی لوگو، تصویر سازی، بسته بندی، بروشور، پوستر، تی شرت، علائم و... استفاده می شود.

معرفی فایل های رستر

به تصاویر رستر، بیت مپ نیز گفته می شود. این تصاویر همان طور که گفته شد از میلیون ها پیکسل تک رنگ تشکیل شده است. زمانی که بر روی یک تصویر رستر زوم و بزرگنمایی می کنید، به وضوح پیکسل های آن و افت کیفیت تصویر را مشاهده خواهید کرد. در لبه های تصویر که شاهد کنتراست هستیم، این موضوع به وضوح قابل مشاهده است.

مزیت استفاده از فایل های رستر، سازگاری آن ها با تمامی دستگاه ها و نرم افزارها می باشد. مزیت دیگر این فایل ها شکل واقع گرایانه شان می باشد که دلیل آن نیز استفاده از اطلاعات رنگی بسیار زیاد است که باعث شده تا تصویر مشابه یک صحنه واقعی شود.

برای ویرایش تصویرهای رستر شما می توانید هر پیکسل آن را ویرایش کنید، این به شما اجازه می دهد تا ویرایشی دقیق و بی نقص داشته باشید. البته حجم این نوع تصاویر به نسبت فایل های وکتور بسیار بالا بوده و پردازش آن ها نیز زمان بر است. نقطه ضعف دیگر این نوع فایل ها در آن است که اگر شما قصد داشته باشید تا یک تصویر را برای مقیاس های بزرگ تولید کنید لازم است تا فایل بسیار بزرگی با تراکم پیکسلی بسیار زیاد را طراحی و تولید کنید تا بتوانید این کار را به خوبی انجام بدهید.

از فرمت رستر برای عکاسی، چاپ دیجیتال، کلاژها، کارت پستال، طراحی وب، برنامه های مخصوص گوشی های هوشمند، تبلیغات بنری، تصاویر برای شبکه های اجتماعی و... استفاده می شود.

فرمت های فایل وکتور

فایل های وکتور عموما به چند فرمت اصلی تفکیک می شوند که در ادامه آن ها را نام خواهیم برد:

  • Drw
  • Pif
  • Pct
  • Ps
  • Eps
  • Svf

البته نرم افزارهای تخصصی وکتور، دارای فرمت های مخصوص به خود نیز می باشند. به طور مثال برنامه ایلاستریتور دارای سه فرمت ai، ait و art است. برنامه کورل دراو سه فرمت cdr، cdrw و cdt را ارائه می دهد.

فرمت های فایل رستر

همانند فایل های وکتور، فایل های رستر نیز در فرمت های خاصی ارائه می شود. اگر بخواهیم به برخی از فرمت های مشهور و رایج فایل های رستر اشاره کنیم باید موارد زیر را نام ببریم:

  • Jpg
  • Jpeg
  • Gif
  • Png
  • Tif
  • Tiff

برای ویرایش این فایل های عموما از برنامه فتوشاپ استفاده می شود که فرمت خروجی آن برنامه psd است.

Post Author
محسن الهامی
مدیر وکتو

طراح رابط کاربری و تجربه کاربری، طراح گرافیک، برنامه نویس